Rapportage actualiteit en handhaving bestemmingsplannen
Bron: VROM-Inspectie (4 mei 2010)
Gemeenten actualiseren niet tijdig hun bestemmingsplannen en handhaven bestemmingsplannen onvoldoende. Dat was het beeld van een aantal jaren geleden en dat lijkt ondanks verschillende maatregelen nog echt niet beter geworden. De VROM-Inspectie is de oorzaken nagegaan en de mogelijke gevolgen voor een aantal nationaal ruimtelijke belangen.
Belangrijk knelpunt bij het niet-tijdig actualiseren van bestemmingsplannen zijn de kosten voor de verplichte onderzoeken bij bestemmingsplanprocedures en voor de -al dan niet in te huren- capaciteit om de actualisering uit te voeren. Mede daardoor en doordat zij soms geen eigen belang hebben, geven gemeenten vaak te weinig prioriteit aan het actualiseren van bestemmingsplannen.
De handhaving van bestemmingsplannen blijft achter doordat gemeenten niet altijd doordrongen zijn van effecten van strijdigheden met het bestemmingsplan. Ook gaan sommige gemeenten er van uit dat er zich geen strijdigheden voordoen zolang ze daar geen signalen over krijgen. Gemeenten zijn passief als bij de gemeente draagvlak voor nationaal ruimtelijke belangen ontbreekt of als zij de risico's van niet handhaven niet inzien. Dat wordt versterkt wanneer een eigen gemeentelijk belang ontbreekt. Verder speelt mee dat de kosten en inspanningen bij handhavingszaken groot zijn.
De grootste potentiele risico's bij niet tijdig aanpassen en niet handhaving van bestemmingsplannen ziet de VROM-Inspectie voor de nationaal ruimtelijke belangen bij kust en Noordzee, Ecologische Hoofdstructuur, Vogel- en Habitatrichtlijn- en Natuurbeschermingswet-gebieden, het IJsselmeergebied, de luchtkwaliteit, de verbetering van de basiskwaliteit van de hoofdinfrastructuur en de ontwikkeling van Schiphol, het structuurschema buisleidingen en het Ruimte voor de rivier-project.
